عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
1070
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
آنها چاپ مىشود . روز چهاردهم شوال وقت توپ ظهر ، در باغ باز شد . شبها اندرون بيرون مىباشند . حالتش شاه خوب نيست . دكتر خليل خان اعلم الدوله حكيمباشى مخصوص شاه كه دستنشاندهء وزير دربار بود از باغ خارج شد و ديگر خدمت شاه نمىرود . مىگويند امين السلطان در ماه گذشته از پاريس به لندن رفته و پلتيكى « 1 » از اين مسافرت در نظر دارد . مخبر السلطنه مىگفت انتظارى دارد كه بعد به طهران بيايد . هواخواه هم در طهران دارد . اما اغلب سياسىدانها بر ضدّ او مىباشند كه ايران را گرو پيش روس گذاشت و پول قرض كرد . در يكى از شبنامهها اينطور نوشته است كه وزير دربار مانع شاه شد كه از ملت پول قرض كند و بايد دولت از خارجه قرض نمايد . بادكوبه چندى قبل ، معاضد السلطنه جنرال قونسول بادكوبه در بادكوبه تأسيس مدرسهء موسوم به « اتحاد » با همراهى مسلمانان نمود . ميرزا على محمد خان كه بعد از او قونسول شد ، اين امر را در ماه شوال به انجام رسانيد و نيز خود ميرزا على محمد خان كه قونسول باطوم بود ، در آنجا مسجدى به همراهى مسلمانان داير كرد . والپارزو « 2 » در والپارزو از بلاد شيلى ، از ممالك ينگى دنياى جنوبى ، زلزلهء سختى شده قريب چهار كرور دلار خسارت وارد آورده . طهران اعلان بانكى از طرف مجلس منتشر شده در عشر دوم شوال و جمعى از رجال و معارف شراكت كردند . نقدا « 3 » رئيس اين كار حاجى حسين آقا امين دار الضرب است . هركس بخواهد شراكت نمايد بايد پول را به حجرهء او برده قبض بگيرد .
--> ( 1 ) . صورت عوامانهاى از كلمهء فرانسوى Politique است به معناى علم سياست و در عرف مردم ايران به معناى قصد و غرضى نوعا موذيانه . ( 2 ) . Valparaiso از شهرهاى كشور شيلى Chilie در امريكاى جنوبى . ( 3 ) . نقدا در اصطلاح نسبة عوامانه به معناى بالفعل ، فعلا ، هماكنون ، على العجالة .